فه‌لسه‌فەومێژوو

فه‌لسه‌فەومێژوو

مەغوولان و کۆمەڵکوژی کورد و ئەرمەنی

رەحیم لوقمانی مەنگۆلان(مەغولان) لەبەر برسیەتی و خووی چەتەگەری و تاڵان و کوشتن، چەند جار لە مەغولستانەوە هێرشیان کردە سەر وڵاتانی دراوسێیان، سەدەی ١٣ زایینی هێرشیان هێنا بۆ سەر ئێران و عێراق و کوردستان و ناوچەیەکی زۆریان داگیرکرد. کار و ژیانی ئەوان هەر تاڵان و دزی و داگیرکاری و کوشتن بوو. …

->

مێژووی کورد و کوردستان له توێژینەوەی زانایانی روسدا

نووسینی: د.ئەسعەد رەشیدی وەرگێڕانی: شەهرام عەبدوڵڵا مێژووی سیاسی و کۆمەڵایەتی کوردستان لە توێژینەوەی توێژەرانی سەدەی نۆزدەیەمی روسیادا، تا دەگاتە قۆناغی بە دەسەڵاتگەیشتنی بەلشەفییەکان لە ساڵی ١٩١٧دا و تا دوای یەکێتی سۆڤیەتیش، یارمەتیدەرێکی گرنگ و پڕبایەخە بۆ ناسین و تێگەیشتنی زانستییانە لە کێشەی کورد. توێژینەوە قووڵە مێژوویی، رەچەڵەکناسی، سیاسی – ئابووریی، …

->

ژیانی خەڵکی خۆمان هەڵدەبژێرین

مه‌زڵوم كۆبانێ(عەبدی)   “دەزانین کە دەبێت سازشی بەئازار بۆ مۆسکۆ و تاران و بەشار ئەسەد بکەین، ئەگەر لەگەڵ ئەوان کاربکەین. بەڵام ئەگەر لەنێوان سازش و جینۆسایدی خەڵکی خۆماندا یەکێکیان هەڵبژێرین، ئەوا بەدڵنیاییەوە ژیانی خەڵکی خۆمان هەڵدەبژێرین” و:محەمەد ڕەحمان   بۆ یەکەمجار لەنێو پەشێوی شەڕی ناوخۆی وڵاتەکەمان جیهان ناوی ئێمەی بیست، …

->

ئیحسان نوری پاشا و مێژووی ڕەگ و ڕەچەڵەکی کورد

ئیحسان نوری پاشا و مێژووی ڕەگ و ڕەچەڵەکی کورد حەمەکەریم عارف* ئیحسان نوری پاشا، یەکێکە لە ناوە درەوشاوەکانی مێژووی بزووتنەوەی سیاسی ڕزگاریخوازی کورد، هەر لە سەرەتاوە بە نفەسێکی نەتەوەییانەی کراوەوە هاتۆتە مەیدان و تا دوا هەناسە، بەپێی توانای خۆی و بە گوێرەی کات و شوێن، لەسەر خەباتی خۆی بەردەوام بووە …

->

وڵامی سەرۆک عەشیرەتی سوورپیستەکان بە سەرۆک کۆماری ئەمریکا

وڵامی هەست بزوێنی سەرۆکی عەشیرەتی سوورپێستەکانی(سیاتل)ی ئەمریکا بۆ “فڕانکلین پیرس” سەرۆکی ئەو سەردەمی ئەمریکا لە ساڵی ١٨٥٤ دا ” کە داوای کردبوو سوورپێستەکان خاکەکەیان بە دەوڵەتی ئەمریکا بفرۆشن، ئەو نامەیە هەلگرێ هێندێک خاڵی بەرچاوە لە ڕوانگەی مرۆڤییەوە کە چلۆن لە جیهان دەڕوانێ. نامەکەی سەرۆک کۆماری شتێک نییە کە باس بکرێ …

->

سێکولاریزم وه‌ک فەلسەفەیەک

وەرگێڕ:لە سۆئێدییەوە حامید مائیلی سێکولاریزم وه‌ک فەلسەفەیەک ئه‌گه‌رچی مانایه‌کی سێکولاریزم لاوازکردنی دین ده‌ هه‌رێمی کارو باری مه‌ده‌نی و کۆمەڵایەتییدایه‌ ، به‌ڵام ئه‌غڵه‌ب سێکولاریزم به‌ یه‌ک سیستێمی فه‌لسه‌فی دەزانن که‌ خاوه‌نی پاشه‌رۆی شه‌خسی ، سیاسی ، فه‌رهه‌نگی تایبه‌ت به‌ خۆیه‌تی‌ . سێکولاریزم وه‌ک یه‌ک فه‌لسه‌فه‌ تاڕاده‌یه‌ک ده‌گه‌ڵ سێکولاریزم وه‌ک یه‌ک پێکهاته‌ی …

->

ئاگنۆستیسم چییە ؟

نووسەر:برتراند ڕاسێل وەرگێڕلە سۆئێدییەوە : حامید مائیلی ئاگنۆستیک بە چ کەسێک دەگوترێ؟ ئاگنۆستیک پێیوانییە کێشەی بوون یان نەبوونی خودا و ژیانەوەی دوای مردن، وەک ڕاستییەکی ڕەبەق بۆ کەس و بە کەس بسەلمێنێدرێت. لەم بوارەش دا، ھیچ جیاوازییەک لە نێوانی ڕێرەوانی ئایینی مەسیحیەت و ئایینەکانی تردا نییە . ئایا ئاگنۆستێک ئاتەئیستە؟ …

->

کۆنفیدڕاسیۆنی ئەیووبییان : ئیمپراتوری ئەخلاق و حیکمەت

نووسەر: د.پژواک کەوکبیان وەرگێڕ: حامید مائیلی   سەرەتا لە سینەما مێژووی دەقی زمانەکانی ڕۆژهەلاتی ناوین, لە سەلاحەدینی ئەییووبی وەک فاتیحی بەیتولموقەدەس و ئورشەلیم نێوی لێدەبرێ ومخابن دوو سەدە مێژووی زێڕینی ئیمپراتوری ئەییوبییان، لە سەرکەوتوویی وفەتحی جوغڕافیایی دا کورت دەبێتەوە ، لە تەواوی بەڵگە و دەقە دەوڵەتیەکانی ڕۆژهەلاتی ناوین دا، وەک …

->

فەلسەفەی سیاسی-کورتە باسێک

له‌ سۆئیدییه‌وه‌:حامید مائیلی فه‌لسه‌فه‌ی سیاسی ئه‌و لێکۆڵینه‌وه‌ زانستییانه‌ن‌ که‌ له‌مه‌ڕ پرسگه‌لی بنه‌ڕه‌تی وه‌ک ‌ ده‌وڵه‌ت ، پێکهاته‌ سیاسییه‌کانی به‌ڕیوه‌به‌ر ، ئازادی ، یه‌کسانی ، عه‌داڵه‌ت، مڵک ودارایی ، مافگه‌ل، هه‌ر وه‌ها یاساگه‌ل و چونیه‌تی دابینکردنیان ، که‌ ئه‌وان چن و بۆچین و له‌ کوێ پێویستیمان پێیان ده‌بێ،ده‌دوێ .ئه‌وه‌ی که‌ زۆرتر …

->

(هومانیسم ) مرۆڤایەتیی

وەرگێڕ لە سۆئێدییەوە:حامید مائیلی چوارشه‌ممه، ئۆكتۆبری ۲۰۰٥ هومانیسم یان مرۆڤگرایی که‌ من به‌( مرۆڤایه‌تیی)م مانا کردۆته‌وه‌ ،له‌ وشه‌ی ئیتالیایی ئومانیستا و‌ لاتینی (هومانۆس)ه‌وه‌ هاتووه‌. که‌ شێوه‌بۆچوونێکه‌ له‌ مه‌ڕ ژیان‌ ـ جا چ ڕووحانی‌ یان فه‌رهه‌نگی کۆمه‌ڵایه‌تی _ و‌ له‌ ده‌ره‌وه‌ی ئه‌و شێوه‌ بۆچوونه‌ هه‌ڵسه‌نگاندنێک که‌ به‌ پێی بایخی تایبه‌تمه‌ندییه‌کانی مرۆڤ …

->